नागपंचमीच्या नावाखाली पारध परिसरात जुगाराचे डाव; लाखोंची उलाढाल झाल्याची चर्चा
By तेजराव दांडगे

नागपंचमीच्या नावाखाली पारध परिसरात जुगाराचे डाव; लाखोंची उलाढाल झाल्याची चर्चा
विशेष बातमी (तेजराव दांडगे / पारध): भोकरदन तालुक्यातील पारध व परिसरात एकीकडे शेतकरी निसर्गाच्या लहरीपणाचा सामना करत असताना, दुसरीकडे नागपंचमीच्या निमित्ताने परिसरात जुगाराचे मोठे डाव रंगल्याचे चित्र सोमवारी पाहायला मिळाले. या माध्यमातून लाखोंची आर्थिक उलाढाल झाल्याची जोरदार चर्चा परिसरात सुरू आहे.
नोकरी-व्यवसायानिमित्त बाहेर असणारेही दाखल
विशेष म्हणजे, गाव सोडून नोकरी किंवा व्यवसायानिमित्त शहरात गेलेले अनेक नागरिक केवळ या खेळासाठी नागपंचमीच्या आदल्या दिवशीच पारधमध्ये दाखल झाल्याचे दिसून आले. काहींनी तर आदल्या रात्रीपासूनच पत्त्यांचे डाव मांडल्याचे सांगण्यात येते.
परिसरातील वयोवृद्धांच्या मते, नागपंचमीच्या दिवशी असा खेळ खेळण्याची ही अनेक वर्षांपासून चालत आलेली एक अनिष्ट प्रथा बनली आहे. दुष्काळाची चिंता बाजूला सारून रंगलेल्या या डावांमुळे अनेक कुटुंबे आर्थिक संकटात सापडण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
व्याजाने पैसे अन् ताडपत्रीचे निवारे
या संपूर्ण प्रकारात काही विदारक बाबी समोर आल्याचे पाहायला मिळाले:
- आर्थिक पिळवणूक: जुगाराच्या नादात अनेकांनी व्याजाने पैसे घेतले, तर काहींनी घरातील वस्तू विकून पैसे उभे केल्याची चर्चा आहे. काही हंगामी सावकारांनी अव्वाच्या सव्वा व्याजदराने पैसे पुरवल्याचे बोलले जात आहे.
- हंगामी निवारे: बाजारपट्टी परिसरात काही जणांनी खेळणाऱ्यांसाठी तात्पुरते बांबू व ताडपत्रीचे निवारे उभारून त्यातूनही कमाई केली.
- शेती अन् व्यवसाय ठप्प: नागपंचमीच्या दिवशी परिसरातील अनेक शेतकरी आपली शेतीकामे सोडून तर व्यावसायिक आपापले व्यवसाय बाजूला ठेवून या डावांमध्ये सहभागी झाल्याचे पाहायला मिळाले.
या ठिकाणी उपस्थित असलेल्या अनेकांकडून “मी एवढे गमावले” अशीच खंत व्यक्त केली जात होती. मात्र, यात नेमका फायदा कोणाचा झाला? हा प्रश्न मात्र अनुत्तरितच राहिला.
ज्येष्ठांची चिंता व प्रतिक्रिया
या कुप्रथेवर बोलताना परिसरातील ज्येष्ठांनी तीव्र खंत व्यक्त केली आहे.
”माझे वय आज शंभरीपार आहे. मला आठवते तेव्हापासून पारध येथे नागपंचमीच्या दिवशी हा खेळ खेळला जातो. मात्र, पूर्वीच्या काळी लहान मुले किंवा नागरिक कवड्या व चिंचोके लावून केवळ मनोरंजनासाठी खेळायचे. आता त्याला पैशांच्या जुगाराचे स्वरूप आले आहे, ही अत्यंत खेदाची बाब आहे. या प्रकारामुळे अनेकांच्या संसाराची हानी झाली आहे. ही प्रथा पूर्णपणे बंद व्हायला पाहिजे.”
— काशिनाथ लोखंडे (ज्येष्ठ नागरिक, पारध बु.)
स्थानिक सुजाण नागरिकांमधून या अनिष्ट प्रथेला आळा घालण्यासाठी योग्य त्या उपाययोजना करण्याची मागणी केली जात आहे.
विशेष टीप / स्पष्टीकरण:
टीप: पारध व परिसरात नागपंचमीच्या निमित्ताने पारंपारिक रीतीने खेळला जाणारा हा खेळ एक जुनी परंपरा म्हणून पाहिला जात असला, तरी गेल्या काही वर्षांत त्याला आलेले व्यापक स्वरूप व वाढती आर्थिक उलाढाल यावर प्रकाश टाकणे हाच या बातमीचा मुख्य उद्देश आहे. या प्रकारामुळे तरुणांमध्ये व्यसनाधीनता वाढू नये, कोणाचेही आर्थिक नुकसान होऊन संसार उद्ध्वस्त होऊ नये आणि समाजात जागृती निर्माण व्हावी या सकारात्मक हेतूने बातमीचे वृत्तंकन करण्यात आले आहे. यामागे कोणत्याही व्यक्तीची, घटकाची किंवा प्रशासनाची वैयक्तिक बदनामी करण्याचा अथवा कोणाच्या भावना दुखावण्याचा हेतू नाही. तरी सर्वांनी याकडे एक सामाजिक जनजागृती म्हणून पाहावे.



