उत्सव हे समाज जोडण्याचे माध्यम: पारध परिसरातील सलोखा आणि संस्कृतीचा वारसा
By तेजराव दांडगे
उत्सव हे समाज जोडण्याचे माध्यम: पारध परिसरातील सलोखा आणि संस्कृतीचा वारसा
विशेष लेख (D9 News मराठी): संस्कृती आणि परंपरेचा अभ्यास केला असता एक गोष्ट प्रकर्षाने समोर येते, ती म्हणजे मानवी समाजातील ‘उत्सव आणि सण’. जगात आणि भारतात जितके सण साजरे केले जातात, त्या सर्वांचा मूळ गाभा समाजात आनंदाचे वातावरण निर्माण करणे आणि मानवी मनांना एकमेकांशी जोडणे हाच राहिला आहे. कोणताही उत्सव हा केवळ एका विशिष्‍ट घटकापुरता मर्यादित नसून, तो संपूर्ण गावाच्या आणि परिसराच्या सामाजिक ऐक्याचे प्रतीक असतो.
सध्या पारध व परिसरात विविध धार्मिक व सांस्कृतिक उत्सव उत्साहात पार पडत आहेत. गावातील तरुण मंडळी, महिला आणि सर्व नागरिक या कार्यक्रमांमध्ये आपापल्या परीने सहभागी होत असतात. सांस्कृतिक कार्यक्रम, दांडिया किंवा इतर उत्सव हे गावातील बंधुभाव आणि आपुलकी वाढवणारे मार्ग मानले जातात. जेव्हा एखादा सण साजरा होतो, तेव्हा त्यातून सामाजिक सलोखा अधिक दृढ होत असतो.
सामाजिक ऐक्य आणि परंपरा:
ग्रामीण भागाची सर्वात मोठी ताकद म्हणजे तिथे असणारा एकमेकांमधील संवाद आणि सुख-दुःखात धावून जाण्याची वृत्ती. पारध परिसराला नेहमीच एकोप्याची आणि शांततेची परंपरा लाभली आहे. काळानुसार समाजात अनेक विचार प्रवाह येतात, परंतु सण-उत्सवांच्या माध्यमातून निर्माण होणारा आनंद हा संपूर्ण गावाला एकत्र बांधून ठेवण्याचे काम करतो.
वैचारिक प्रगल्भता हीच काळाची गरज:
सण-उत्सव साजरे करताना प्रत्येकाच्या स्वातंत्र्याचा, विचारांचा आणि आनंदाचा आदर करणे हे एका सुजाण समाजाचे लक्षण असते. कोणत्याही उत्सवाचा मूळ उद्देश हा ‘जोडणे’ हा असतो, ‘तोडणे’ हा कधीच नसतो. वैयक्तिक किंवा संकुचित विचारांपेक्षा जेव्हा समाज हित आणि गावातील बंधुभाव वरचढ ठरतो, तेव्हाच खऱ्या अर्थाने त्या उत्सवाचे महत्त्व द्विगुणित होते.
पारध परिसरातील चालू असलेले सण आणि सांस्कृतिक उपक्रम हे सर्वांना एकत्र आणून आनंदाची अनुभूती देणारे ठरोत, हीच या मातीची खरी संस्कृती आणि ओळख आहे.
