विभक्त पालक आणि मुलांचे बालपण: हक्काच्या प्रेमाची विस्कटलेली वाट!
By तेजराव दांडगे
विभक्त पालक आणि मुलांचे बालपण: हक्काच्या प्रेमाची विस्कटलेली वाट!
आजच्या धकाधकीच्या युगात नात्यांमध्ये दुरावा निर्माण होणे, कौटुंबिक कलह वाढणे किंवा पती-पत्नीने विभक्त होण्याचा निर्णय घेणे हे प्रश्न वाढताना दिसत आहेत. दोन समजदार व्यक्तींनी एकत्र राहणे शक्य नसेल, तर त्यांनी वेगळे होणे हा त्यांचा वैयक्तिक प्रश्न असू शकतो. परंतु, या सगळ्या वादानुसार आणि संघर्षात भरडली जातात ती म्हणजे कोवळी आणि अबोध मुले!
पालकांचे वाद आणि मुलांचे बालपण
जेव्हा आई-वडिलांमध्ये वाद होतात, तेव्हा ती आपापसातली लढाई असते. पण अनेकदा या वादात मुलांच्या मनाचा विचार केला जात नाही. मुले म्हणजे एखादी वस्तू किंवा खेळणी नव्हेत की जी हवी तशी इकडून तिकडे सरकवता येईल. त्यांचे मन अतिशय कोवळे असते. अशा तणावाच्या वातावरणात मुलांचे बालपण कुठेकुठे हरवून जाते, याची जाणीव पालकांना अनेकदा उशिरा होते. जर त्या मुलांच्या भल्यासाठी आणि त्यांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी दोघांपैकी एकाने आपले पहिले पाऊल पुढे टाकले, अहंकार बाजूला सारला, तर दुसऱ्या व्यक्तीनेही क्षणात आपला राग व स्वार्थ विसरून त्या मुलांसाठी एकत्र आले पाहिजे!
दोघांच्याही प्रेमाची ओढ
कोणत्याही मुलासाठी जगतात आई आणि वडील हे दोन अत्यंत महत्त्वाचे विश्व असते. आईचे कुतूहल आणि वडिलांची सावली या दोन्ही गोष्टी मुलांच्या मानसिक वाढीसाठी अत्यंत आवश्यक असतात. आई-वडील विभक्त झाले असले तरी, त्या मुलांचा काय गुन्हा? त्यांना आईच्या ममतेची जितकी गरज असते, तितकीच वडिलांच्या आधाराचीही ओढ असते. त्यांना आळी-पाळीने दोघांचाही सहवास मिळणे हा त्यांचा जन्मसिद्ध हक्क आहे.
अहंकार बाजूला सारून विचार करा
अनेकदा पालक आपल्या इगोमध्ये (अहंकारात) किंवा भविष्याच्या भीतीपोटी मुलांचा ताबा मिळवण्यासाठी किंवा एकमेकांना त्रास देण्यासाठी मुलांचा वापर करतात. “तो/तिने असे केले, मग मी मुलाला भेटू देणार नाही,” ही भावना मुलांच्या कोवळ्या मनावर कायमचे आघात करून जाते. अशा वेळी स्वतःचा स्वार्थी विचार बाजूला सारून, त्या बालकांच्या मनाचा आणि त्यांच्या आनंदाचा विचार करणे गरजेचे आहे.
खऱ्या अर्थाने ‘पापमुक्त’ पालक व्हा
मुलांच्या मनाचा हक्क हिरावून घेताना आपण आपल्याच रक्ताशी अन्याय करत आहोत, ही जाणीव पालकांनी ठेवली पाहिजे. जर तुम्ही मुलांच्या मनानुसार त्यांना आई आणि वडील दोघांचेही प्रेम मिळवून देऊ शकलात, तरच तुम्ही स्वतःला खऱ्या अर्थाने ‘पापमुक्त’ आणि जबाबदार पालक म्हणवून घेऊ शकाल.
बालपण हे पुन्हा परत येत नाही. त्यामुळे नात्यांचे भलेही कागदावर तुकडे झाले तरी चालतील, पण मुलांच्या भविष्यात आणि मनामध्ये प्रेमाची वीट तशीच पक्की राहू द्या, जेणेकरून ती उद्या एक आनंदी आणि सुदृढ नागरिक बनू शकतील.
