विशेष लेख: धगधगती पृथ्वी आणि निसर्गाचा समतोल; आता नाही जागे झालो तर भविष्यात काय?
By तेजराव दांडगे
विशेष लेख: धगधगती पृथ्वी आणि निसर्गाचा समतोल; आता नाही जागे झालो तर भविष्यात काय?
जालना | २३ मे २०२६: सध्या संपूर्ण महाराष्ट्र भीषण उन्हाच्या तडाख्यात सापडला आहे. पारा ४५ अंशांच्या पार जात असताना, “इतकी उष्णता का वाढली?” हा प्रश्न प्रत्येकजण विचारत आहे. याचे उत्तर आपल्या आजूबाजूला कमी होत चाललेल्या हिरवळीत आणि बेसुमार वृक्षतोडीत दडलेले आहे. निसर्गाचा हा वाढता कोप रोखण्यासाठी आता केवळ चर्चा नको, तर प्रत्यक्ष कृतीची गरज निर्माण झाली आहे.
तापमान वाढीची मुख्य कारणे
गेल्या काही दशकांत मानवी वस्तीच्या विस्तारासाठी आणि पायाभूत सुविधांसाठी मोठ्या प्रमाणात जंगले तोडली गेली. झाडे कार्बन डायऑक्साइड शोषून घेतात आणि वातावरणात थंडावा राखतात. मात्र, झाडेच कमी झाल्यामुळे ‘ग्लोबल वार्मिंग’चा (जागतिक तापमान वाढ) धोका वाढला आहे. सिमेंटची जंगले उभी राहिली, पण नैसर्गिक जंगले हरवत चालली आहेत.
वृक्षारोपण काळाची गरज का?
१. ऑक्सिजनचा पुरवठा: एक पूर्ण वाढलेले झाड वर्षाला इतका ऑक्सिजन देते की तो दोन कुटुंबांना पुरेसा ठरतो.
२. पावसाचे चक्र: झाडे बाष्पीभवनाद्वारे ढग तयार करण्यास आणि पाऊस पाडण्यास मदत करतात. वृक्षतोडीमुळेच पावसाचे प्रमाण अनिश्चित झाले आहे.
३. जमिनीतील पाण्याची पातळी: झाडांच्या मुळांमुळे पावसाचे पाणी जमिनीत मुरते, ज्यामुळे विहिरी आणि कूपनलिकांची पाणी पातळी वाढते.
४. जैवविविधता: पशू-पक्षांचे नैसर्गिक अधिवास वाचवण्यासाठी वृक्षारोपण आवश्यक आहे.
आपण काय करू शकतो? (निसर्ग रक्षणाचे संकल्प)
वाढदिवस ‘वृक्षारोपणाने’ साजरा करा: आपल्या किंवा प्रियजनांच्या वाढदिवसानिमित्त किमान एक झाड लावा आणि ते जगवण्याची जबाबदारी घ्या.
स्थानिक वृक्षांची निवड: वड, पिंपळ, निंब, चिंच, कडुनिंब यांसारखी देशी झाडे लावा, कारण ती जास्त ऑक्सिजन देतात आणि कमी पाण्यात जगतात.
पाण्याचा पुनर्वापर: घरातील सांडपाणी बागेतील झाडांना देऊन पाण्याचा अपव्यय टाळा.
प्लास्टिकचा वापर टाळा: प्रदूषण रोखण्यासाठी प्लास्टिक पिशव्यांचा वापर बंद करा.
भविष्यातील पिढीसाठी ‘ग्रीन’ भेट
जर आज आपण झाडे लावली नाहीत, तर भविष्यातील पिढीला शुद्ध हवा आणि पाण्यासाठी मोठे मूल्य मोजावे लागेल. ‘d9news’ आपल्या सर्व वाचकांना आवाहन करते की, या पावसाळ्यात प्रत्येक नागरिकाने किमान एक झाड लावून त्याचे संवर्धन करावे.
“झाडे लावा, झाडे जगवा” हे केवळ ब्रीदवाक्य न राहता, तो आपल्या जगण्याचा अविभाज्य भाग बनला पाहिजे. निसर्ग वाचला, तरच मानव वाचेल!
