चिराग नगरात अण्णा भाऊ साठे यांच्या जागतिक दर्जाच्या स्मारकाचे भूमिपूजन; जुलै २०२९ पर्यंत लोकार्पण करण्याचे लक्ष्य!

चिराग नगरात अण्णा भाऊ साठे यांच्या जागतिक दर्जाच्या स्मारकाचे भूमिपूजन; जुलै २०२९ पर्यंत लोकार्पण करण्याचे लक्ष्य!

​मुंबई: जगातील २७ हून अधिक भाषांमध्ये आपल्या साहित्याचा ठसा उमटवणारे साहित्यरत्न, लोकशाहीर डॉ. अण्णा भाऊ साठे यांच्या चिराग नगर (घाटकोपर) या कर्मभूमीत उभारण्यात येणाऱ्या ‘साहित्यरत्न लोकशाहीर अण्णा भाऊ साठे संशोधन व प्रशिक्षण संस्था’ आणि भव्य स्मारकाचे भूमीपूजन अत्यंत उत्साहात पार पडले.

​मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या प्रमुख उपस्थितीत स्मारकाच्या पायाभरणीचा आणि कोनशिलेचा अनावरण सोहळा संपन्न झाला. हे स्मारक जुलै २०२९ पर्यंत पूर्ण करून पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते त्याचे लोकार्पण केले जाईल, अशी घोषणा यावेळी करण्यात आली.

​स्मारकाचा मूळ उद्देश आणि संकल्पना

​अण्णा भाऊ साठे यांनी आयुष्याचा मोठा काळ चिराग नगर येथे व्यतीत करून साहित्याची व लोकशाहिरीची चळवळ उभी केली. त्यामुळे या स्मारकाची संकल्पना केवळ वास्तूपुरती मर्यादित न ठेवता, ती संशोधन, शिक्षण आणि सामाजिक प्रगतीचे केंद्र म्हणून विकसित केली जात आहे.

​स्मारकाचे प्रमुख उद्देश व अंतर्गत सुविधा:

1. ​संशोधन व अभ्यास केंद्र: अण्णा भाऊंच्या साहित्यावर आणि सामाजिक चळवळींवर सखोल संशोधन करण्यासाठी अद्ययावत केंद्र.
2. ​स्पर्धा परीक्षा मार्गदर्शन व ग्रंथालय: वंचितातील विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणासाठी आणि स्पर्धा परीक्षांसाठी मोफत मार्गदर्शन कक्ष व डिजिटल लायब्ररी.
3. ​कौशल्य विकास केंद्र (Skill Development): तरुण-तरुणींना रोजगाराभिमुख प्रशिक्षण देण्यासाठी विशेष केंद्र.
4. ​संस्कृतिक केंद्र व एम्फीथिएटर: शाहिरी कला, सांस्कृतिक कार्यक्रम व चर्चासत्रांसाठी आधुनिक एम्फीथिएटर.
5. ​पूर्णकृती पुतळा व हरित छत (Green Roof): अण्णा भाऊ साठे यांचा भव्य पुतळा, इको-फ्रेंडली हरित छत आणि १५० हून अधिक वाहनांच्या पार्किंगची व्यवस्था.

​वंचितांना बेघर न करता पुनर्वसन: सामाजिक न्यायाचा आदर्श

​या स्मारकाची सर्वात मोठी वैशिष्ट्यपूर्ण बाब म्हणजे झोपडपट्टी पुनर्वसन प्राधिकरणाद्वारे (SRA) खासगी विकासकांऐवजी स्वतः हे काम केले जात आहे.

“अण्णा भाऊ हे वंचितांचा आवाज होते; त्यामुळे त्यांचे स्मारक बांधताना इथल्या कोणत्याही रहिवाशाला बेघर केले जाणार नाही,” असे सांगत पात्र व अपात्र सर्वच स्थानिक कुटुंबांचे आधी सुरक्षित पुनर्वसन करून मगच स्मारकाची उभारणी केली जात आहे.

​भूमीपूजन सोहळ्यात मान्यवरांचे प्रतिपादन

• ​मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस: “अण्णा भाऊ साठे यांचे साहित्य गोरगरीब, कष्टकऱ्यांच्या संघर्षाची गाथा सांगणारे आहे. रशियातील मॉस्को विद्यापीठातही त्यांचा पुतळा उभारला गेला आहे. चिराग नगरातील हे स्मारक भावी पिढ्यांसाठी आणि कामगार चळवळीसाठी विचारांचे प्रेरणास्थान ठरेल.”
• ​उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे: “राज्य सरकार समाजातल्या प्रत्येक वंचित घटकाला विकासाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी कटिबद्ध असून या प्रकल्पासाठी निधीची कोणतीही कमतरता भासू दिली जाणार नाही.”

​प्रमुख मान्यवरांची उपस्थिती

​या भूमिपूजन प्रसंगी केंद्रीय राज्यमंत्री रामदास आठवले, मंत्री मंगलप्रभात लोढा, आशिष शेलार, संजय शिरसाट, विधान परिषद उपसभापती सचिन अहिर, आमदार राम कदम, अण्णा भाऊ साठे यांच्या स्नुषा सावित्रीबाई साठे, नात ज्योती साठे, नातू सचिन साठे यांच्यासह सामाजिक, राजकीय क्षेत्रातील प्रमुख लोकप्रतिनिधी आणि नागरिक मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.